Heeft u ook wel eens een nachtmerrie gehad dat u moest presenteren voor een volle klas?
Kan het nog erger dan dat?
Jazeker! Want wat als de klas niet vol zit met kinderen, maar met onderwijsprofessionals… Docenten zijn altijd kritisch en hebben hoge standaarden als het gaat om pedagogische, didactische én inhoudelijke vaardigheden.
Ga er dus maar eens aan staan om een goed inhoudelijk programma te organiseren voor de Douzelage Education Meeting. Onderwijsprofessionals uit de 27 (+1) EU-lidstaten kwamen in Malta samen om ontwikkelingen binnen het onderwijs te bespreken. Met dit jaar nog de extra uitdaging om het te hebben over een complex en gevoelig onderwerp: huiselijk geweld en slachtofferondersteuning. Iets waar menigeen docent in haar onderwijs mee te maken krijgt, maar waar wisselend mee wordt omgegaan. Zo weet de ene docent niet eens welke procedures binnen de organisatie zijn opgesteld met betrekking tot huiselijk geweld en krijgt de andere docent een verplichte jaarlijkse training met het voltallige team (van kantinedame tot directeur tot tuinman). Zelfs bij het herkennen van signalen blijken er grote verschillen: een grote groep docenten gaf aan nooit een leerling tegen te komen waar er sprake was van huiselijk geweld. Cijfers van het CBS geven echter aan dat er op een klas van 28 leerlingen gemiddeld 1 leerling zit die slachtoffer is van een vorm van huiselijk geweld. Dus ook als het gaat om signaleren hebben docenten nog genoeg te leren.
Entree twee experts die de leergierige doelgroep kunnen meenemen in het thema. Een Maltese politie-inspecteur gespecialiseerd in huiselijk geweld doet de aftrap. Hij start met het definiëren van huiselijk geweld en in welke vormen dit voorkomt. Waar veel mensen denken aan de verbale of fysieke vorm, bestaat er ook zoiets als economische, psychologische en seksueel geweld. Studenten pedagogiek benoemen soms ook de vorm huishoudelijk geweld, maar dit blijkt een autocorrect versie te zijn en onbekend in Malta. Hoe dan ook, de inspecteur vertelt verder hoe de wetgeving op Malta is geregeld en hoe wordt gehandeld als er een melding binnenkomt. De docenten luisteren geboeid naar de politieagent (pun intended). Tot nu toe loopt het gesmeerd, want de kritische groep docenten is nog steeds tevreden!
Expert nummer twee is therapeute bij het Maltees nationaal agentschap voor slachtoffer-ondersteuning. Voor heel Malta (lees een eiland met ongeveer 525.000 inwoners) zijn er welgeteld drie therapeuten beschikbaar binnen deze nationale organisatie. En zij ondersteunen slachtoffers van alle mogelijke misdrijven, van identiteitsfraude tot ongelukken tot huiselijk geweld. Nabestaanden en minderjarigen die getuige zijn van een misdrijf gelden ook als slachtoffers die recht hebben op ondersteuning. Gemiddeld duurt zo’n begeleidingstraject een jaar en binnen dat traject wordt een holistische aanpak gehanteerd. Deze therapeuten geven niet alleen therapie, maar helpen ook bij zaken als het zoeken naar woonruimte, het invullen van formulieren en het meegaan naar de rechtbank. Alles wat helpend is in het helingsproces van het slachtoffer. De docentengroep viel stil: als het gaat om werkdruk is er altijd baas boven baas.
Het succes van Douzelage is vaak ook haar valkuil. Dit geldt ook voor de Education Meeting. Meedoen is zó leuk dat elk jaar veel dezelfde gezichten aanschuiven bij de meetings. Het is heel gezellig om oude bekenden tegen te komen en gesprekken van een jaar eerder weer op te pakken. Maar hierdoor sluiten echte experts op het thema zelf minder snel aan, waardoor de inhoud soms naar de achtergrond dreigt te verdwijnen. Om ervoor te zorgen dat de inhoud dit jaar echt centraal stond, sloegen Riikka Penttilä (Finland), Rachel Milestone (UK) en onze eigen Lonneke Frijns de handen ineen. Samen ontwierpen zij een programma waarin het gevoelige thema ‘huiselijk geweld en slachtoffer-ondersteuning’ op een respectvolle en veilige manier tot haar recht kon komen. Rachel presenteerde hoe er binnen het onderwijs op haar private school in Engeland aandacht werd besteed aan belangrijke onderwerpen zoals huiselijk geweld en gezonde relaties. Daarbij wordt een heuse balanceeroefening uitgevoerd: vanuit het nationale programma moet er worden onderwezen in bijvoorbeeld tolerantie voor verschillende seksuele voorkeuren, vanuit de katholieke organisatie moeten er christelijke waarden en overtuigingen worden meegegeven. Naastenliefde krijgt een heel nieuw (of juist niet?) begrip binnen dit onderwijs.
Lonneke zorgde met een interactieve werkvorm voor een welkome afwisseling. Deelnemers kregen stellingen waarbij ze 4 antwoordmogelijkheden hadden. Elke hoek van de ruimte correspondeerde met een antwoordmogelijkheid en deelnemers verplaatsten zich naar de hoek/het antwoord naar keuze. Ze positioneerden zich dus letterlijk en figuurlijk. Door een extra verdiepingsvraag te bespreken met een onderwijsprofessional in dezelfde hoek werden overeenkomsten zichtbaar. Bij de volgende stelling moest opnieuw door de ruimte bewogen worden en werd met een nieuwe collega het gesprek gestart. Op die manier ontstond een netwerk van verbindingen. Fijn voor first timers om zich bij hun allereerste Education Meeting meer op hun gemak te voelen. En ook zeer bruikbaar voor toekomstige samenwerkingen.
Foto gemaakt door Stephen Busuttil
Zo’n interactieve werkvorm met rondlopen en informele gesprekken was hoognodig. Naast de eerdergenoemde gastsprekers en presentatie van Rachel, waren er nog drie presentaties van collega’s uit andere EU-landen over hoe zij binnen het onderwijs aandacht besteden aan huiselijk geweld. U begrijpt dat het een lange zit was waarbij veel moest worden geluisterd. Gedurende de dag kwam de mobiele telefoon daarom ook steeds vaker tevoorschijn. Men wierp steeds meer verlangende blikken naar buiten, waar het meer dan 30 graden was. De gedachten dwaalden steeds vaker af naar het helderblauwe water van de zee en hoe verfrissend het zou zijn om daar een duik in te nemen. Werden docenten in het begin weggezet als een pittige doelgroep om voor te presenteren? Aan het einde van de dag is ook de concentratieboog van docenten eindig. Warempel, docenten lijken soms dus net op studenten. Met een programma dat zowel voor verbinding zorgde en een inhoudelijke verdieping, liepen de docenten enthousiast naar buiten. Hopelijk is hiermee de toon gezet voor volgend jaar. Dan komen onderwijsprofessionals samen in Niederanven, Luxemburg om met elkaar in gesprek te gaan over (jeugd)participatie.